دستاورد‌هاي اصلاح‌طلبان در يكسال گذشته در عرصه سياسي كه به كسب يك پيروزي روحيه بخش در انتخابات شوراها انجاميد اين فرصت را براي آنها به وجود آورده است كه با نگاهي اميدوارنه و البته دورانديشانه‌تر به آينده بنگرند و خود را براي ايفاي نقشي جدي‌تر و اثربخش تر در ساختار سياسي كشور آماده سازند.
افول ستاره بخت جريان حاكم و آغاز روند پر شتاب رويگرداني اجتماعي از اين جريان و همچنين چندپارگي جريان محافظه‌كار به ويژه مرزبندي هاي به وجود آمده ميان اقتدارگرايان و محافظه‌كاران ميانه‌روتر در برابر انسجام روزافزون اصلاح‌طلبان و كاهش نقاط افتراق ميان آنان زمينه مناسبي براي تحرك هر چه بيشتر سياسي و اجتماعي اصلاح‌طلبان ايجاد كرده است و در عين حال امكانات بالقوه بيشتري براي افزدوه شدن بر دامنه ائتلاف اصلاح‌طلبان را فراهم آورده است.
آنچه اصلاح‌طلبان بايد در سال آينده به آن بيانديشند به اعتقاد من يك مثلث با سه ضلع مشخص است. اين سه ضلع عبارت است از ائتلاف، اعتماد و سازماندهي.
روي هر سه ضلع اين مثلث نيز بايد مثلثي ديگر بنا كرد كه ابعاد هر يك از اين سه ضلع را تبيين مي‌نمايد.


در درجه اول اصلاح‌طلبان بايد در سال آينده به ائتلاف خود عمق استراتژيك بيشتري ببخشند. اشتراك‌هاي خود را به حداكثر برسانند و با تعيين اولويت‌هاي راهبردي خود متناسب با امكانات، ظرفيت‌ها و تجارب گذشته از ميان اين اولويت‌ها دست به انتخاب راهبردها و راهكارهايي بزنند كه بيشترين همرأيي و همكاري بر سر آنها در ميان اصلاح‌طلبان وجود دارد. پرهيز از پراكندگي گفتماني و تلاش بيهوده براي خلق نظريه‌هاي شاذ و بي‌پشتوانه كه در تجربه اصلاح‌طلبي يكي از نقاط ضعف به شمار مي‌آيد اصل مهمي است كه مي تواند به استحكام ائتلاف اصلاح‌طلبان كمك شايان نمايد.
بر روي ضلع ائتلاف مثلثي بايد بنا كرد كه سه ضلع آن عبارت است از: ائتلاف سياسي، ائتلاف اجتماعي و ائتلاف فراملي.
بديهي است كه اصلاح‌طلبان بايد در سال آينده ائتلاف سياسي كه در فاصله دو مرحله انتخابات رياست جمهوري دور نهم پديدار شد و در انتخابات شوراها به نقطه اوج خود رسيد حفظ نمايند و دامنه آن را تا جاي ممكن گسترش دهند، به آن عمق معنايي بيشتري ببخشند. اين موضوعي است كه نه تنها گروه‌ها و شخصيت‌هاي داراي نقش و اثر در ائتلاف به آن تأكيد داشته‌اند بلكه حتي فعالان و صاحب‌نظران سياسي اصلاح‌طلب كه نسبت چنداني با اين ائتلاف برقرار نكرده بودند نيز بر آن تأكيد دارند.
نكته مهم‌تر آن است كه اصلاح‌طلبان بايد در سال آينده به گشودن جبهه ائتلاف اجتماعي اصلاح‌طلبان نيز بيانديشند. بسياري از نيروهاي متشكل اجتماعي در از مجامع صنفي تا كانون‌هاي فرهنگي، از اتحاديه‌هاي كارگري تا تشكل‌هاي دانشجويي، از روزنامه‌نگاران و ناشران و هنرمندان و ... هستند كه همواره دغدغه‌هاي اصلاح‌طلبانه خود را ابراز داشته‌اند و در سال‌هاي اخير به دليل اينكه ميان فعالان سياسي و فعالان اجتماعي اصلاح‌طلب به هر علت گسست افتاده بود از نقش و اثر گذاري و هم‌آفزايي انان بسيار كاسته شده بود.
برقراري ارتباط منظم با مجموعه‌هاي اجتماعي، درك مطالبات اين مجموعه‌ها و صورت‌بندي و تبديل اين مقولات به گفتارها و برنامه‌هاي سياسي ضرورتي است كه جبهه اصلاح‌طلبان بايد در يكسال آينده پيش از پيش بدان همت گمارند.
در وجه سوم عنصر ائتلاف سخن از ائتلاف فراملي براي صلح است. به هر حال ساية شوم ناامني و جنگ بر سر كشور ما و منطقه سايه‌افكنده است، فزون‌خواهي آمريكا از يك‌سو و بي تدبيري‌هاي جريان حاكم از سوي ديگر بحران را بر منطقه مسلط ساخته است. در اين ميان خطر جنگ، نابودكننده مسير استقرار دموكراسي و اصلاحات است. بر همين مبنا ضروري است كه مجموعه اصلاح‌طلبان با هر چه در توان دارند در ائتلافي فراملي با صلح‌طلبان جهان اجازه ندهند كه عقاب شوم جنگ و ناامني كبوتر صلح و دموكراسي و اصلاحات را در چنگال خود بفشارد.
در وجه دوم مسألة اعتماد است. اصلاح‌طلبان در سه بعد نيازمند تقويت عنصر اعتماد و پيگيري پروژه اعتمادسازي‌اند. اولاً اصلاح‌طلبان نيازمند تقويت عنصر اعتماد به نفس‌اند. ضربات گذشته و تجربه‌هاي تلخ پيشين و تصلبي كه بعضاً حاكميت در برابر اصلاحات از خود نشان داده است عنصر اعتماد به نفس را در جبهه اصلاحات تضعيف كرده است. اينك زمان آن رسيده است كه اصلاح‌طلبان اولاً خود باور كنند كه «ما مي‌توانيم» ثانياً جلوه‌هاي اين توانستن را در تحرك‌هاي سياسي جمعي در اين فرصت يكساله به نمايش بگذارند و هشيارانه تحركات جريان رقيب را براي تضعيف روحيه جمعي در ميان اصلاح‌طلبان و كاستن از اعتماد به نفس آنان زير نظر داشته باشند.
اين خود مقدمه بعد ديگر مسأله اعتماد است كه ناظر بر اعتماد اجتماعي است. اصلاح‌طلبان بايد برنامه‌مند ببه سوي ازسازي هر چه بيشتر اعتماد جامعه به خود پيش بروند. شكست‌هاي سياسي دولت نهم و ضعف‌ها و ناكارآمدي‌هايي دستگاه اجرايي و مجلس هفتم در يكسال آينده بيش از پيش نمايان خواهد شد و اين فرصت را به اصلاح‌طلبان خواهد داد كه با نقد آن و نيز مقايسه دولت و مجلس اصلاحات با دولت و مجلس فعلي و همچنين نشان دادن راهكارهاي عملي براي برون رفت از وضع موجود اعتماد اجتماعي را نسبت به خود بازسازي كنند.
در عين حال سوءتفاهم‌ها و منازعات تند سياسي گذشته به عنصر اعتماد دو جانبه ميان اصلاح‌طلبان و نهادهاي عالي حاكميت لطمه زده است. بازسازي اين اعتماد دو سويه به عنوان پروژه‌اي بنيادي بايد در دستور كار اصلاح‌طلبان قرار بگيرد. گسترش دامنه همكاري با نظام و افزودن بر پشتوانه‌هاي حمايتي، كارشناسي، مديريتي بهرة يك سوي اين تعامل و امكان حضور در ساختار سياسي و مديريتي كشور و بهره‌مندي از امكاناتي كه قدرت در اختيار نيروهاي سياسي قرار مي‌دهد بهره سويه ديگر پروژه اعتماد سازي است و طبيعتا از «بازي دو سر برد» همه راضي خواهند بود.
وجه سوم مثلث استراتژيك اصلاح‌طلبان سازماندهي اجتماعي است. تمام امكانات تشكيلاتي احزاب و گروه‌هاي اصلاح‌طلب بايد در يكسال آينده معطوف به سازماندهي نيروهاي هوادار و طرفدار اصلاحات در جامعه باشد. برقراري ارتباط مستمر با اين بدنه اجتماعي در طول يكسال آينده و نقش دادن به عناصر فعال در ميان اين بدنه بزرگ براي گسترش سازماندهي اجتماعي مي تواند حاصل كار اصلاح‌طلبان را به بار بنشاند.. طبيعتا در طرف مقابل امكانات بالفعل حكومتي وجود دارد كه قانوني يا غيرقانوني طرف مقابل از آنها در جهت سازماندهي نيروهاي حامي بهره مي‌برد در عين حال تضييقاتي كه در بعد رسانه‌اي براي اصلاح‌طلبان وجود دارد از مهم‌ترين چالش‌هاي اصلاح‌طلبان است لذا اين دو امر اصلاح‌طلبان را وادار مي‌سازد كه به مسأله سازماندهي اجتماعي به عنوان يك استراتژي زوال ناپذير نگاه كنند. در اين وجه نيز يك حركت سه جانبه را بايد تصوير كرد.
سازمان‌دهي نخبگان كه نقش رابط ميان نيروهاي سياسي و اجتماعي را با بدنه جامعه برقرار مي‌كنند. سازماندهي نيروهاي هوادار براي حضور فعال در صحنه‌هاي اجتماعي- سياسي به ويژه انتخابات كه نقش تك تك هوادارن اصلاحات مهم و اثر‌گذار خواهد بود. و نهايتاً تشكيل سازماني مردمي از نيروهاي هوادار و باانگيزه بيشتر اصلاحات براي نظارت بر سلامت روند انتخابات سه جانب اصلي سازماندهي اصلاح‌طلبان است.
(روز چهارشنبه مصاحبه‌اي با ايسنا كردم كه اين متن صورت تكميل شده و يادداشتي آن مصاحبه است. البته ايسنا امروز آن را با تغيير پاره‌اي از جملات منتشر كرده است.(